అష్టకూట గుణ మేళనం – లెక్కించే విధానం, పట్టికలు

మా పెళ్లి పొంతన టూల్ వాడే ప్రతి పట్టిక ఈ పేజీలో ఉంది. ప్రతి పట్టికను రెండు ముద్రిత గ్రంథాల పేజీలతో పోల్చాం: దైవజ్ఞ రాముని ముహూర్త చింతామణి (వివాహ ప్రకరణం, శ్లో. 21–37; పీయూషధార వ్యాఖ్య, కేదార్ దత్ జోషి హిందీ టీక, గుణ చక్రాలు) మరియు నేమిచంద్ర శాస్త్రి 'భారతీయ జ్యోతిష్' (1970, 5వ అధ్యాయం). యోని జంతువులు, శత్రు జంటలు, గ్రహ మైత్రి, నాడి విభాగాలను బి. వి. రామన్ 'ముహూర్త' (1948)తో కూడా సరిచూశాం. వర్ణం, తార, గ్రహ మైత్రి, గణం, భకూటం, నాడి — ఈ ఆరు కూటముల పట్టికలు రెండు గ్రంథాల్లో ఒకేలా ఉన్నాయి. యోని, వశ్యం పట్టికల్లో తేడాలు ఉన్నాయి; అక్కడ ముహూర్త చింతామణిని తీసుకుని, నేమిచంద్ర శాస్త్రి విలువను పక్కన చూపిస్తాం.

వర్ణం (1 గుణం)

వరుడి వర్ణం వధువు వర్ణంతో సమానం లేదా ఎక్కువ అయితే 1, లేకపోతే 0 (ముహూర్త చింతామణి శ్లో. 22; భారతీయ జ్యోతిష్ పు. 609).

బ్రాహ్మణ: కర్కాటకం, వృశ్చికం, మీనం; క్షత్రియ: మేషం, సింహం, ధనుస్సు; వైశ్య: వృషభం, కన్య, మకరం; శూద్ర: మిథునం, తుల, కుంభం

వశ్యం (2 గుణాలు)

రాశుల వర్గాలు, గుణ చక్రం ముహూర్త చింతామణి శ్లో. 23 వ్యాఖ్య, పు. 332 చక్రం నుంచి. భారతీయ జ్యోతిష్ (పు. 610) వేరే వర్గాలు, వేరే చక్రం ఇస్తుంది; ఆ విలువ వేరైతే ఫలితంలో పక్కన చూపిస్తాం.

ద్విపద (మనుష్య): మిథునం, కన్య, తుల; చతుష్పద: మేషం, వృషభం, సింహం, ధనుస్సు; జలచర: కర్కాటకం, మకరం, కుంభం, మీనం; కీట: వృశ్చికం

నేమిచంద్ర శాస్త్రి పట్టిక (మేము చూపించే మరో విలువ):

చతుష్పద: మేషం, వృషభం, సింహం, ధనుస్సు రెండో సగం, మకరం మొదటి సగం; కీట: కర్కాటకం; సర్ప: వృశ్చికం; ద్విపద: మిథునం, కన్య, తుల, ధనుస్సు మొదటి సగం; జలచర: మకరం రెండో సగం, కుంభం, మీనం.

తార / దిన కూటమి (3 గుణాలు)

వధువు నక్షత్రం నుంచి వరుడి నక్షత్రం వరకు, వరుడి నక్షత్రం నుంచి వధువు నక్షత్రం వరకు లెక్కించి 9తో భాగించిన శేషం (0 అంటే 9) తార. 3, 5, 7 అశుభం. రెండూ శుభమైతే 3, ఒకటే శుభమైతే 1½, రెండూ అశుభమైతే 0 (శ్లో. 24; భారతీయ జ్యోతిష్ పు. 611).

యోని (4 గుణాలు)

ఒకే యోని 4, మిత్ర 3, సమ 2, శత్రు 1, బద్ధ శత్రు 0 (దైవజ్ఞ మనోహరం, ముహూర్త చింతామణిలో ఉదహరించినది). పట్టిక ముహూర్త చింతామణి పు. 335 చక్రం. * గుర్తు ఉన్న గడులను సరిచేశాం: అశ్వం–మహిషం బద్ధ శత్రువులు అని శ్లోకమే చెబుతుంది కానీ చక్రంలో 1 ముద్రించారు (0 చేశాం; భారతీయ జ్యోతిష్‌లోనూ 0); నకులం వధువు–వానరం వరుడు గడిలో 4 ముద్రించారు, 4 ఒకే యోనికే (ఎదురు గడి, భారతీయ జ్యోతిష్ విలువ 2 తీసుకున్నాం). పైన చిన్న అంకె = భారతీయ జ్యోతిష్ (పు. 613) విలువ వేరైన చోట.

అశ్వం: అశ్విని, శతభిషం; గజం: భరణి, రేవతి; మేషం: కృత్తిక, పుష్యమి; సర్పం: రోహిణి, మృగశిర; శునకం: ఆరుద్ర, మూల; మార్జాలం: పునర్వసు, ఆశ్లేష; మూషికం: మఖ, పుబ్బ; గోవు: ఉత్తర, ఉత్తరాభాద్ర; మహిషం: హస్త, స్వాతి; వ్యాఘ్రం: చిత్త, విశాఖ; మృగం (జింక): అనూరాధ, జ్యేష్ఠ; వానరం: పూర్వాషాఢ, శ్రవణం; నకులం: ఉత్తరాషాఢ; సింహం: ధనిష్ఠ, పూర్వాభాద్ర.

బద్ధ శత్రు జంటలు (0 గుణాలు): అశ్వం–మహిషం, గజం–సింహం, మేషం–వానరం, సర్పం–నకులం, శునకం–మృగం (జింక), మార్జాలం–మూషికం, గోవు–వ్యాఘ్రం.

గ్రహ మైత్రి (5 గుణాలు)

వధూవరుల జన్మ రాశుల అధిపతుల నైసర్గిక మైత్రి: ఒకే అధిపతి లేదా పరస్పర మిత్రులు 5, మిత్ర–సమ 4, సమ–సమ 3, మిత్ర–శత్రు 1, సమ–శత్రు ½, పరస్పర శత్రువులు 0 (శ్లో. 27–28; పు. 338 చక్రం; భారతీయ జ్యోతిష్ పు. 614 — ఒకేలా).

రవి – మిత్రులు చంద్రుడు, కుజుడు, గురువు; శత్రువులు శుక్రుడు, శని; చంద్రుడు – మిత్రులు రవి, బుధుడు; కుజుడు – మిత్రులు రవి, చంద్రుడు, గురువు; శత్రువులు బుధుడు; బుధుడు – మిత్రులు రవి, శుక్రుడు; శత్రువులు చంద్రుడు; గురువు – మిత్రులు రవి, చంద్రుడు, కుజుడు; శత్రువులు బుధుడు, శుక్రుడు; శుక్రుడు – మిత్రులు బుధుడు, శని; శత్రువులు రవి, చంద్రుడు; శని – మిత్రులు బుధుడు, శుక్రుడు; శత్రువులు రవి, చంద్రుడు, కుజుడు.

గణం (6 గుణాలు)

నక్షత్రాల గణాలు, గుణ చక్రం ముహూర్త చింతామణి శ్లో. 29–30, పు. 340, భారతీయ జ్యోతిష్ పు. 615 — రెండూ ఒకేలా. కొన్ని ఆన్‌లైన్ కాలిక్యులేటర్లు ఈ చక్రాన్ని తిరగేసి (వధూవరులను మార్చి) వాడతాయి.

దేవ: అశ్విని, మృగశిర, పునర్వసు, పుష్యమి, హస్త, స్వాతి, అనూరాధ, శ్రవణం, రేవతి; మనుష్య: భరణి, రోహిణి, ఆరుద్ర, పుబ్బ, ఉత్తర, పూర్వాషాఢ, ఉత్తరాషాఢ, పూర్వాభాద్ర, ఉత్తరాభాద్ర; రాక్షస: కృత్తిక, ఆశ్లేష, మఖ, చిత్త, విశాఖ, జ్యేష్ఠ, మూల, ధనిష్ఠ, శతభిషం.

భకూటం / రాశి కూటమి (7 గుణాలు)

వధువు రాశి నుంచి వరుడి రాశి 2/12, 5/9 (నవ పంచమం), 6/8 (షడష్టకం) అయితే 0, మిగతా అన్నిటికీ (ఒకే రాశి, 3/11, 4/10, 7/7) 7 (శ్లో. 31; భారతీయ జ్యోతిష్ పు. 616).

నాడి (8 గుణాలు)

ఒకే నాడి అయితే 0, వేరైతే 8 (శ్లో. 34; భారతీయ జ్యోతిష్ పు. 617; రామన్ పు. 91).

ఆది (వాత): అశ్విని, ఆరుద్ర, పునర్వసు, ఉత్తర, హస్త, జ్యేష్ఠ, మూల, శతభిషం, పూర్వాభాద్ర; మధ్య (పిత్త): భరణి, మృగశిర, పుష్యమి, పుబ్బ, చిత్త, అనూరాధ, పూర్వాషాఢ, ధనిష్ఠ, ఉత్తరాభాద్ర; అంత్య (శ్లేష్మ): కృత్తిక, రోహిణి, ఆశ్లేష, మఖ, స్వాతి, విశాఖ, ఉత్తరాషాఢ, శ్రవణం, రేవతి.

దోష మినహాయింపులు (పరిహారాలు)

• భకూట దోషం (2/12, 5/9, 6/8): రెండు రాశులకు అధిపతి ఒకరే అయినా, అధిపతులు పరస్పర మిత్రులైనా — నాడీ దోషం లేకపోతే — వివాహం శుభం (ముహూర్త చింతామణి శ్లో. 32).
• గణ దోషం: రాశ్యధిపతులు, నవాంశాధిపతులు మిత్రులైతే గణ దోషం లేదు (శ్లో. 33, అత్రి వచనం).
• ఒకే రాశి, వేర్వేరు నక్షత్రాలు లేదా ఒకే నక్షత్రం, వేర్వేరు రాశులు: నాడీ, గణ దోషాలు లేవు; ఒకే నక్షత్రం, ఒకే రాశి అయితే పాదాలు వేరుగా ఉంటేనే శుభం (శ్లో. 37).
• ఈ మినహాయింపులు గుణాల మొత్తాన్ని మార్చవు; ఫలితం కింద వివరణగా మాత్రమే చూపిస్తాం.

ఈ టూల్‌లో లేనివి

కుజ (మంగళ) దోషం, దక్షిణ భారత 10 పొంతనల్లోని రజ్జు, వేధ, మాహేంద్రం, స్త్రీ దీర్ఘం, పూర్తి జాతక పరిశీలన (ఆయుర్దాయం, 7, 8 భావాలు) ఇందులో లేవు. గుణాలు 18 కంటే తక్కువ ఉంటే వివాహం వద్దని, ఎక్కువ ఉంటే మంచిదని గ్రంథాలు చెబుతాయి; అంతకుమించి స్థాయిలు (ఉత్తమ, మధ్యమ వంటివి) మేము కల్పించలేదు.

మూలాలు

• Daivajna Rama, Muhurta Chintamani, vivaha prakarana, with Piyushadhara commentary and the Hindi tika and charts of Kedar Datt Joshi (Motilal Banarsidass), pp. 329–355 (scan: archive.org, muhurta-chintamani-kedar-datt-joshi_202501).
• Nemichandra Shastri, Bharatiya Jyotish, Bharatiya Jnanpith, 1970, ch. 5, pp. 608–617 (scan: archive.org, wg987).
• B. V. Raman, Muhurtha or Electional Astrology, 1948, pp. 82–92 (scan: archive.org, in.ernet.dli.2015.128092).

పెళ్లి పొంతన చూడండి గుణ పట్టిక (36×36)