శివ తాండవ స్తోత్రం – తెలుగులో పూర్తి పాఠం
రావణుడు రచించినదని సంప్రదాయం; మూలాల ముగింపు వాక్యాలు దీన్ని రావణ కృతంగా పేర్కొంటాయి. 13 శ్లోకాలు, 2 ఫలశ్రుతి శ్లోకాలు.
శివ తాండవ స్తోత్రం
జటాటవీగలజ్జలప్రవాహపావితస్థలే గలేఽవలంబ్య లంబితాం భుజంగతుంగమాలికామ్ ।
డమడ్డమడ్డమడ్డమన్నినాదవడ్డమర్వయం చకార చండతాండవం తనోతు నః శివః శివమ్ ॥ 1 ॥
jaṭāṭavīgalajjalapravāhapāvitasthale gale'valambya lambitāṃ bhujaṅgatuṅgamālikām |
ḍamaḍḍamaḍḍamaḍḍamanninādavaḍḍamarvayaṃ cakāra caṇḍatāṇḍavaṃ tanotu naḥ śivaḥ śivam || 1 ||
జటాకటాహసంభ్రమభ్రమన్నిలింపనిర్ఝరీవిలోలవీచివల్లరీవిరాజమానమూర్ధని ।
ధగద్ధగద్ధగజ్జ్వలల్లలాటపట్టపావకే కిశోరచంద్రశేఖరే రతిః ప్రతిక్షణం మమ ॥ 2 ॥
jaṭākaṭāhasambhramabhramannilimpanirjharīvilolavīcivallarīvirājamānamūrdhani |
dhagaddhagaddhagajjvalallalāṭapaṭṭapāvake kiśoracandraśekhare ratiḥ pratikṣaṇaṃ mama || 2 ||
ధరాధరేంద్రనందినీవిలాసబంధుబంధురస్ఫురద్దిగంతసంతతిప్రమోదమానమానసే ।
కృపాకటాక్షధోరణీనిరుద్ధదుర్ధరాపది క్వచిద్దిగంబరే మనో వినోదమేతు వస్తుని ॥ 3 ॥
dharādharendranandinīvilāsabandhubandhurasphuraddigantasantatipramodamānamānase |
kṛpākaṭākṣadhoraṇīniruddhadurdharāpadi kvaciddigambare mano vinodametu vastuni || 3 ||
జటాభుజంగపింగలస్ఫురత్ఫణామణిప్రభాకదంబకుంకుమద్రవప్రలిప్తదిగ్వధూముఖే ।
మదాంధసింధురస్ఫురత్త్వగుత్తరీయమేదురే మనో వినోదమద్భుతం బిభర్తు భూతభర్తరి ॥ 4 ॥
jaṭābhujaṅgapiṅgalasphuratphaṇāmaṇiprabhākadambakuṅkumadravapraliptadigvadhūmukhe |
madāndhasindhurasphurattvaguttarīyamedure mano vinodamadbhutaṃ bibhartu bhūtabhartari || 4 ||
సహస్రలోచనప్రభృత్యశేషలేఖశేఖరప్రసూనధూలిధోరణీవిధూసరాంఘ్రిపీఠభూః ।
భుజంగరాజమాలయా నిబద్ధజాటజూటకః శ్రియై చిరాయ జాయతాం చకోరబంధుశేఖరః ॥ 5 ॥
sahasralocanaprabhṛtyaśeṣalekhaśekharaprasūnadhūlidhoraṇīvidhūsarāṅghripīṭhabhūḥ |
bhujaṅgarājamālayā nibaddhajāṭajūṭakaḥ śriyai cirāya jāyatāṃ cakorabandhuśekharaḥ || 5 ||
లలాటచత్వరజ్వలద్ధనంజయస్ఫులింగభానిపీతపంచసాయకం నమన్నిలింపనాయకమ్ ।
సుధామయూఖలేఖయా విరాజమానశేఖరం మహాకపాలిసంపదే శిరోజటాలమస్తు నః ॥ 6 ॥
lalāṭacatvarajvaladdhanañjayasphuliṅgabhānipītapañcasāyakaṃ namannilimpanāyakam |
sudhāmayūkhalekhayā virājamānaśekharaṃ mahākapālisampade śirojaṭālamastu naḥ || 6 ||
కరాలభాలపట్టికాధగద్ధగద్ధగజ్జ్వలద్ధనంజయాహుతీకృతప్రచండపంచసాయకే ।
ధరాధరేంద్రనందినీకుచాగ్రచిత్రపత్రకప్రకల్పనైకశిల్పిని త్రిలోచనే రతిర్మమ ॥ 7 ॥
karālabhālapaṭṭikādhagaddhagaddhagajjvaladdhanañjayāhutīkṛtapracaṇḍapañcasāyake |
dharādharendranandinīkucāgracitrapatrakaprakalpanaikaśilpini trilocane ratirmama || 7 ||
నవీనమేఘమండలీనిరుద్ధదుర్ధరస్ఫురత్కుహూనిశీథినీతమఃప్రబంధబద్ధకంధరః ।
నిలింపనిర్ఝరీధరస్తనోతు కృత్తిసింధురః కలానిధానబంధురః శ్రియం జగద్ధురంధరః ॥ 8 ॥
navīnameghamaṇḍalīniruddhadurdharasphuratkuhūniśīthinītamaḥprabandhabaddhakandharaḥ |
nilimpanirjharīdharastanotu kṛttisindhuraḥ kalānidhānabandhuraḥ śriyaṃ jagaddhurandharaḥ || 8 ||
ప్రఫుల్లనీలపంకజప్రపంచకాలిమప్రభావలంబికంఠకందలీరుచిప్రబద్ధకంధరమ్ ।
స్మరచ్ఛిదం పురచ్ఛిదం భవచ్ఛిదం మఖచ్ఛిదం గజచ్ఛిదాంధకచ్ఛిదం తమంతకచ్ఛిదం భజే ॥ 9 ॥
praphullanīlapaṅkajaprapañcakālimaprabhāvalambikaṇṭhakandalīruciprabaddhakandharam |
smaracchidaṃ puracchidaṃ bhavacchidaṃ makhacchidaṃ gajacchidāndhakacchidaṃ tamantakacchidaṃ bhaje || 9 ||
అఖర్వసర్వమంగలాకలాకదంబమంజరీరసప్రవాహమాధురీవిజృంభణామధువ్రతమ్ ।
స్మరాంతకం పురాంతకం భవాంతకం మఖాంతకం గజాంతకాంధకాంతకం తమంతకాంతకం భజే ॥ 10 ॥
akharvasarvamaṅgalākalākadambamañjarīrasapravāhamādhurīvijṛmbhaṇāmadhuvratam |
smarāntakaṃ purāntakaṃ bhavāntakaṃ makhāntakaṃ gajāntakāndhakāntakaṃ tamantakāntakaṃ bhaje || 10 ||
జయత్వదభ్రవిభ్రమభ్రమద్భుజంగమశ్వసద్వినిర్గమత్క్రమస్ఫురత్కరాలభాలహవ్యవాట్ ।
ధిమిద్ధిమిద్ధిమిద్ధ్వనన్మృదంగతుంగమంగలధ్వనిక్రమప్రవర్తితప్రచండతాండవః శివః ॥ 11 ॥
jayatvadabhravibhramabhramadbhujaṅgamaśvasadvinirgamatkramasphuratkarālabhālahavyavāṭ |
dhimiddhimiddhimiddhvananmṛdaṅgatuṅgamaṅgaladhvanikramapravartitapracaṇḍatāṇḍavaḥ śivaḥ || 11 ||
దృషద్విచిత్రతల్పయోర్భుజంగమౌక్తికస్రజోర్గరిష్ఠరత్నలోష్ఠయోః సుహృద్విపక్షపక్షయోః ।
తృణారవిందచక్షుషోః ప్రజామహీమహేంద్రయోః సమప్రవృత్తికః కదా సదాశివం భజామ్యహమ్ ॥ 12 ॥
dṛṣadvicitratalpayorbhujaṅgamauktikasrajorgariṣṭharatnaloṣṭhayoḥ suhṛdvipakṣapakṣayoḥ |
tṛṇāravindacakṣuṣoḥ prajāmahīmahendrayoḥ samapravṛttikaḥ kadā sadāśivaṃ bhajāmyaham || 12 ||
కదా నిలింపనిర్ఝరీనికుంజకోటరే వసన్ విముక్తదుర్మతిః సదా శిరఃస్థమంజలిం వహన్ ।
విముక్తలోలలోచనో లలామభాలలగ్నకః శివేతి మంత్రముచ్చరన్ కదా సుఖీ భవామ్యహమ్ ॥ 13 ॥
kadā nilimpanirjharīnikuñjakoṭare vasan vimuktadurmatiḥ sadā śiraḥsthamañjaliṃ vahan |
vimuktalolalocano lalāmabhālalagnakaḥ śiveti mantramuccaran kadā sukhī bhavāmyaham || 13 ||
ఫలశ్రుతి
ఇమం హి నిత్యమేవముక్తముత్తమోత్తమం స్తవం పఠన్స్మరంబ్రువన్నరో విశుద్ధిమేతి సంతతమ్ ।
హరే గురౌ సుభక్తిమాశు యాతి నాన్యథా గతిం విమోహనం హి దేహినాం సుశంకరస్య చింతనమ్ ॥ 14 ॥
imaṃ hi nityamevamuktamuttamottamaṃ stavaṃ paṭhansmaranbruvannaro viśuddhimeti santatam |
hare gurau subhaktimāśu yāti nānyathā gatiṃ vimohanaṃ hi dehināṃ suśaṅkarasya cintanam || 14 ||
పూజావసానసమయే దశవక్త్రగీతం యః శంభుపూజనపరం పఠతి ప్రదోషే ।
తస్య స్థిరాం రథగజేంద్రతురంగయుక్తాం లక్ష్మీం సదైవ సుముఖీం ప్రదదాతి శంభుః ॥ 15 ॥
pūjāvasānasamaye daśavaktragītaṃ yaḥ śambhupūjanaparaṃ paṭhati pradoṣe |
tasya sthirāṃ rathagajendraturaṅgayuktāṃ lakṣmīṃ sadaiva sumukhīṃ pradadāti śambhuḥ || 15 ||
సంక్షిప్తంగా
డమరుక ధ్వనిని తలపించే వేగవంతమైన ఛందస్సులో శివ తాండవాన్ని వర్ణిస్తుంది: జటాజూటంలో ప్రవహించే గంగ, సర్పమాల, 'డమడ్ డమడ్' అనే డమరుకం, కాముణ్ణి దహించిన ఫాలనేత్రాగ్ని. తర్వాతి శ్లోకాల్లో గంగాతీరంలో దుర్బుద్ధి లేకుండా, శత్రుమిత్రులను సమంగా చూస్తూ 'శివ' అని జపిస్తూ జీవించాలనే కవి కోరిక. చదివితే శుద్ధి కలుగుతుందని, ప్రదోష పూజ ముగింపులో చదివితే స్థిరమైన సంపద వస్తుందని ఫలశ్రుతి.
సాధారణంగా ఎప్పుడు చదువుతారు
- వారంలో: సోమవారం
- మహా శివరాత్రి – 2026: 15 ఫిబ్రవరి 2026 · 2027: 6 మార్చి 2027
- కార్తీక మాసం – 2026: 10 నవంబర్ 2026 · 2027: 30 అక్టోబర్ 2027
- కార్తీక సోమవారం – 2026: 4 రోజులు, 16 నవంబర్ 2026 నుంచి · 2027: 4 రోజులు, 1 నవంబర్ 2027 నుంచి
- ప్రదోషం తేదీలు 2026 · ప్రదోషం తేదీలు 2027
తెలుగు ఇళ్లలో సాధారణ ఆచారం; తేదీలు హైదరాబాద్వి – ఇతర నగరాల తేదీలు ఆయా పండుగ పేజీల్లో.
పాఠం మూలం, సరిచూసిన విధానం
పబ్లిక్ డొమైన్ ప్రతుల నుంచి తీసుకుని కింది ఇతర మూలాలతో అక్షరం అక్షరం పోల్చాం; కింద చెప్పినవి తప్ప ఈ పాఠంలోని ప్రతి పదం కనీసం రెండు మూలాల్లో ఉంది. తెలుగు లిపి, ఇంగ్లీష్ లిప్యంతరీకరణ రెండూ ఒకే పాఠం నుంచి తయారయ్యాయి.
మూలాల మధ్య తేడాలు: the two extra verses (నిలింపనాథనాగరీ…, ప్రచండవాడవానల…) appear only in some recensions and are left out; BSR 1953 v12 reads సమం ప్రవర్తయన్మనః కదా సదాశివం భజే
సంబంధిత స్తోత్రాలు
లింగాష్టకం · శివ పంచాక్షరీ స్తోత్రం · కాలభైరవాష్టకం · దక్షిణామూర్తి స్తోత్రం · శివ మానస పూజ
మరిన్ని స్తోత్రాలు
హనుమాన్ చాలీసా · శ్రీ విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రం · శ్రీ లలితా సహస్రనామ స్తోత్రం · శ్రీ వేంకటేశ్వర సుప్రభాతం · ఆదిత్య హృదయం · మహిషాసుర మర్దిని స్తోత్రం · కనకధారా స్తోత్రం · శ్రీ మహాలక్ష్మ్యష్టకం · సంకటనాశన గణేశ స్తోత్రం · గణేశ పంచరత్నం · సుబ్రహ్మణ్యాష్టకం (కరావలంబ స్తోత్రం) · నవగ్రహ స్తోత్రం · మధురాష్టకం
FAQ
శివ తాండవ స్తోత్రంలో ఎన్ని శ్లోకాలు?
ఈ పేజీలోని పాఠంలో 15 శ్లోకాలు (శ్లోకాలు: 13, ఫలశ్రుతి: 2).
శివ తాండవ స్తోత్రం ఎక్కడిది?
రావణుడు రచించినదని సంప్రదాయం; మూలాల ముగింపు వాక్యాలు దీన్ని రావణ కృతంగా పేర్కొంటాయి. 13 శ్లోకాలు, 2 ఫలశ్రుతి శ్లోకాలు.
శివ తాండవ స్తోత్రం ఎప్పుడు చదువుతారు?
తెలుగు ఇళ్లలో సాధారణంగా సోమవారం, మహా శివరాత్రి, కార్తీక మాసం, కార్తీక సోమవారం రోజుల్లో చదువుతారు; చాలామంది ప్రతిరోజూ చదువుతారు.